Başkentgaz Ankara'lılara Hizmet Vermeye Devam Ediyor
                                                                                                                        


Son günlerde çeşitli mecralarda Şirketimiz uygulamaları hakkında haksız ve mesnetsiz açıklamalarda bulunulduğu, yetki alanı çerçevesinde kente kamu hizmetlerini sunmakla yükümlü bazı kurumların da eksik ve yanlış bilgilere dayanarak bu karalama kampanyasına katıldığı görülmektedir. Kamuoyunca gerçeklerin bilinmesi amacıyla aşağıdaki açıklamanın yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

Başkentgaz Faaliyetlerini Tarafsızlık, Eşitlik Ve Adalet İlkeleri Çerçevesinde Yürütmektedir. 

Başkentgaz Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan aldığı doğal gaz dağıtım lisansı ile Ankara ilinde doğal gaz dağıtım hizmetlerini, kamu hizmeti sunmakta olmanın sorumluluk ve bilinci ile fedakârca sürdürmektedir.

12 Bin kilometreyi aşan şebeke ağı ve 1.500’ü aşkın basınç düşürme istasyonu ile 1,8 milyon aboneye hizmet vermekte olan Şirketimizin temel amacı; can ve mal güvenliğini gözeterek doğal gazın kaliteli, sürekli ve çevreye zarar vermeyecek şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasıdır.



Kamu işletmeciliği döneminde tercih edilen düşük basınçlı şebeke ağı ve ön ödemeli sayaç sisteminin bulunduğu tek kentimiz Ankara’dır. Diğer kentlere göre daha yüksek yatırım ve işletme maliyeti gerektiren bu iki özelliğin yarattığı sorunları gidermek için özelleştirme tarihinden bugüne kadar yeniden yapılandırma faaliyetleri yoğun olarak sürdürülmektedir.

Başkentgaz, faaliyetlerini tarafsız, eşit ve adaletli şekilde sürdürmektedir. Hiçbir kurum, kuruluş veya tüketici grubu ile herhangi bir husumeti bulunması söz konusu dahi olamaz. Aksine başta Büyükşehir Belediyesi olmak üzere, bütün ilçe belediyeleri ve Devletin yetkili tüm kurumları ile yakın işbirliği ve uyum içerisinde faaliyetlerini sürdürmektedir.

Ön Ödemeli Sayaç Değişimi Zorunluluk Halini Almıştır.

Türkiye özellikle petrol ve doğal gaz açısından enerji ithalatçısı bir ülkedir. Bu nedenle doğal gaz piyasası mevzuatı “önce kullan sonra öde” esasına göre düzenlenmiştir. Bunun ülkemizdeki tek istisnası, 1996 yılında Ankara’da uygulanmasına karar verilen “ön ödemeli/kartlı” sayaç sistemidir. Ülkemizdeki ön ödemeli sayaçların %98’i Ankara’dadır. Diğer bütün şehirlerde sonradan ödemeli sistem, bir başka ifadeyle faturalı sayaç kullanılmaktadır.

1996 yılında alınan ve Büyükşehir Belediyesince onaylanan EGO İdari Encümen kararı ile; ön ödemeli sayaç sistemine geçilmesi, o güne kadar alınmakta olan katılım ve güvence bedellerinin kaldırılarak, yeni abonelerden 300 Dolar tutarında abone ücreti alınması, alınan abonelik ücretinin her ne şekilde olursa olsun iade edilmemesi kararlaştırılmıştır.

Ankara’da ön ödemeli sayaç kullanımı, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu’nun 2009 ve Sayıştay’ın 2011 yılı raporlarında eleştirilene kadar devam etmiştir. Söz konusu raporlarda;



- Başkent Doğalgaz dışında dağıtım lisansına sahip firmaların ön ödemeli sayaçları tercih etmediği, Ankara’da EGO tarafından başlatılan uygulamanın dönemin ekonomik koşullarında peşin alınan gaz bedelinin faizle değerlendirilmesi ciddi bir gelir sağladığı için hızla yaygınlaştırıldığı, ancak değişen ekonomik koşullar neticesinde peşin ödenen gaz bedelinin nemalandırılmasının cazibesinin kalmadığı gibi, fiyat artışlarının aboneye yansıtılamaması nedeniyle sistemin şirketin mali yapısını bozan bir niteliğe büründüğü, bu nedenle ön ödemeli abonelerin bir program dahilinde mekanik aboneliğe dönüştürülmesinin hem aboneler hem de şirket menfaatlerine uygun olduğu,

- Ön ödemeli sayaçların mekanik sayaçlardan daha pahalı olması, abone bağlantı bedelinin ve bakım masrafının yüksek olması, sayaçların sık arızalanması, ölçüm hata oranının yüksek olması, eksik sayma/sayamama, kart kayıpları, vana kapatma gibi nedenler, abonelerle şirket arasında arızalı sayaçlar nedeniyle çok fazla hukuki sorun yaşanması gibi ön ödemeli sayaç abonelerine yansıyan maddi dezavantajların bulunduğu,

- Mevzuat eksiklikleri giderilerek 10 yılını dolduran sayaçlardan başlayarak ön ödemeli sayaçların daha kontrol edilebilir, maliyeti düşük, bakımı kolay, az arıza üreten ve tüketimi ölçülendirilen mekanik sayaca dönüştürülmesi gerektiği belirtilmiştir.



Bunun üzerine, Başkentgaz’ın özelleştirilmesinden yaklaşık 4 yıl önce, 2009 yılında alınan bir karar ile ön ödemeli sayaçların mekanik sayaca göre çok daha pahalı olması nedeniyle ön ödemeli sayaç alınmayarak mekanik sayaç kullanımına karar verilmiştir.

Görüldüğü üzere, faturalı sayaç kullanımına geçilmesi özelleştirme sonrasında değil, o tarihten 4 yıl önce gerçekleşmiştir.


Ön Ödemeli Sayaçların Teknolojik ve Ekonomik Ömrü Dolmuştur.

Ön ödemeli sayaçlar; ekranda görüntünün kaybolması, doğal gaz geçmemesi, kredi yüklenememesi, sayacın kendini kontrolsüz bir şekilde kapatması, sayacın kredi bitmesine rağmen gaz geçişine izin vermesi, hava sıcaklığındaki ani düşüş ve yükselişlerde pillerin etkilenmesi sonucu otomatik olarak gaz akışını kesmesi gibi arızaların yanı sıra, ölçüm güvenliği açısından da sorunlar yaratmakta ve doğal gaz kullanım konforunu azaltmaktadır.

Kullanım ömrünü dolduran bu sayaçların yarattığı sorunlar nedeniyle aynı tip sayaçlarla değiştirilmesi amacıyla Şirketimizce yurt içinde ve dışında sayaç arayışına girişilmiş, ancak yapılan testlerde aynı sorunlarla karşılaşılması ve faturalı sayaca göre yaklaşık 5 kat daha pahalı olması nedeniyle faturalı sayaç kullanımın Ankaralıların menfaatlerine daha uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a istinaden çıkarılan Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği Eki Satış Sonrası Hizmet Verilmesi Zorunlu Olan Ürünler Listesinin 13 üncü maddesinde “Ölçme Alet ve Cihazları” bölümünde doğal gaz sayaçlarının kullanım ömrünün 10 yıl olduğu açık ve net olarak düzenlenmiştir. Önceki yıllarda kullanımına başlanan ön ödemeli sayaçların üretimini ve teminini sağlayan firma da 05/05/2016 tarihli yazısında, sayacın teknolojik ömrünün 10 yıl olduğu, 10 yılı aşan kullanımlarda ölçüm kalitesi ve sayaç ekipmanının çalışma düzeninin bozulduğunu açıkça ifade etmiştir. 

Bu sorunların nihai olarak çözülebilmesi 29.12.2016 tarih ve 29933 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doğal Gaz Dağıtım Sektörü Bağlantı ve Hizmet Bedellerine İlişkin Usul ve Esasların "Sayaçların değişimi" başlıklı 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Dağıtım şirketi tarafından müşteri talebi olmaksızın; teknik arıza sebebiyle kullanılamaz durumda olan sayaçlar için 14 (on dört) yılını doldurmuş olmak, diğer hallerde ise 20 (yirmi) yılını doldurmuş olmak kaydıyla; mekanik sayaç ön ödemeli veya mekanik sayaçla ya da ön ödemeli sayaç mekanik veya ön ödemeli sayaçla değiştirilebilir(…)" hükmüne uygun olarak mekanik sayaçlarla değişimi sağlanmaktadır.


Değişim işlemlerinde “yoğun ve sistemli şekilde baskı uygulandığı, ucu açık gerekçelerle, ağır kış koşulları, resmi tatil, abonenin sağlık sorunları, dikkate alınmadan gaz kesintisi yapıldığı, ön ödemeli sayacın aboneye duyuru dahi yapılmadan sökülüp götürüldüğü” iddiaları asılsızdır. 

Değişim işlemleri;

- 20 yaşından büyük sayaçlar için ilgili abonelere mektup yazılarak, 14 gün içerisinde sözleşme imzalamak üzere Şirkete davet edilmesi, sayaç sökmek suretiyle aboneyi gazsız bırakmak yerine, verilen süre zarfında gelmeyen abonelerin sözleşmelerinin yeni gaz alımına kapatılması,

- 14 yaşından büyük arızalı sayaçlar için ise gaz geçişinin olup olmaması temel kıstas olarak alınmış ve değişim işlemlerindeki yoğunluk nedeniyle abonenin gaz kullanamadığı durumlara öncelik verilmesi şeklinde sürdürülmektedir.

 

Sayaç değişiminde tüketicilerden herhangi bir sayaç ücreti kesinlikle alınmamaktadır.

Değişim işlemleri nedeniyle tüketicilerin Tüketici Hakem Heyetlerine yapılan şikâyetler genel olarak reddedilmekle birlikte, tüketici lehine alınan kararların gereği yerine getirilerek Şirketimizce Tüketici Mahkemelerine itiraz yoluna gidilmektedir. Tüketici mahkemeleri, istisnai birkaç karar dışında, sayaç değişiminin hukuka uygun olduğuna hükmetmektedir. Bu kararlar gereğince tüketiciler, yargılama gideri ödeme yükü altına girmektedirler.

Yargı makamlarının tutumu, kullanım ömrünü doldurmuş bulunan ön ödemeli sayaçların yarattığı bunca sorun ve memnuniyetsizlik ortada iken, Türkiye’de yoğun olarak kullanıldığı tek kentin tüketicilerinin diğer kentlerdeki tüketicilere göre 5 kat daha yüksek yatırım ve işletme maliyetlerine katlanmalarına yol açacak ve mevcut memnuniyetsizliğin uzun yıllar daha sürmesine sebep olacak ödeme sisteminde ısrar etmenin tüketici lehine bir tutum olmadığı açıktır.

Evimizde kullandığımız beyaz eşyaların 6, cep telefonu, bilgisayar gibi cihazların ortalama 2,5-3 yılda değiştiği ülkemizde, en yenisi 10, geneli ise 15 yıl ortalama kullanım süresine sahip, ölçüm hassasiyeti, can ve mal güvenliği açısından çok daha önemli olan doğal gaz sayaçlarının yenilenmesi gerektiği açıktır. Mesele, bu değişimin en düşük maliyetle yapılması ve tüketicinin mağdur edilmemesidir. Beş kat daha pahalı, sürekli gider yaratan ve gelecekte doğal gaz fiyatını yükseltecek bir sayaç mı, yoksa maliyeti çok daha ucuz, daha uzun ömürlü ve ölçüm hassasiyeti daha yüksek bir sayaç mı? Bütün mesele budur. Kaldı ki, mekanik sayaç değişimlerinde tüketicilerden herhangi bir sayaç ücreti kesinlikle alınmamaktadır. Oysa değiştirilmeyen elektronik sayaçların yukarıda bahsedilen ve mekanik sayaca göre çok daha yüksek olan işletme giderleri tüketiciye yansımaktadır. 

Tüketici aleyhine olan ve Türkiye’de başka bir örneği bulunmayan ekonomik ve teknolojik ömrünü doldurmuş sayaçların değiştirilmesi konusunda tüketici lehine doğru bir duruş sergileyemeyen sivil toplum kuruluşlarının “tüketici haklarını koruma misyonunu” bir şirketin üstlenmek durumunda kalmış olması hazin bir gerçek olarak ortada durmaktadır.

Faturalı sayaçlara dokunulmadığı hususu da asılsızdır. 

Son iki yılda değiştirilen 20 yıldan büyük faturalı sayaç sayısı 40.384 olup, ön ödemeli sayaçlara göre daha az sorun üreten bu sayaçların değişimine de yoğun bir şekilde devam edilmektedir.

Fotoğrafı konulan eski bir sayacın, ölçüm doğruluğu ve uluslararası standartlara uygunluğuna ilişkin hiçbir veriye sahip olmadan sayacın dış görünüşüne bakara "sorunsuz bir şekilde kullanıldığı"nı iddaa etmek, kötü niyetin değilse bilgisizlikten kaynaklanan bir durumdur.



Adil Faturalandırma

Yukarıda da ifade edildiği üzere, Türkiye özellikle petrol ve doğal gaz açısından enerji ithalatçısı bir ülkedir. Bu nedenle doğal gaz piyasası mevzuatı “önce kullan sonra öde” esasına göre düzenlenmiştir. Bunun ülkemizdeki tek istisnası, 1995 yılında Ankara’da uygulanmasına karar verilen “ön ödemeli” sayaç sistemidir.

Tüketicinin ön ödemeli sayaç için aldığı gaz, dağıtım şirketinin alım sırasında teslim ettiği stokta bulunan bir ürün değildir. Hangi tarihte tüketileceği ve tüketildiği dönemde tüketiciye hangi fiyattan tedarik edileceği belirsizdir. Dolayısıyla teslimi gerçekleşmiş bir mal veya hizmetten söz edilemez. Dağıtım şirketinin sunduğu hizmet, tedarikçinin şehir girişinde teslim ettiği gazı sahip olduğu dağıtım şebekesi vasıtasıyla tüketiciye sunduğu bir iletim/aracılık hizmetidir. Tedarikçinin fiyatı, hizmet karşılığında alınacak sistem/şebeke kullanım bedeli ve hizmetin koşulları dağıtım şirketi tarafından değil,  yetkili otoriteler tarafından belirlenmektedir.

Bugün itibariyle Ankara’da 695 bini ön ödemeli, 1.113.000 adedi faturalı olmak üzere, toplam 1.808.000 aktif sayaç bulunmaktadır. Mevcut aboneliklerin %62’sini oluşturan faturalı sayaç aboneleri, Türkiye’deki diğer 15 milyon doğal gaz aboneleri gibi doğal gazı tükettikleri dönemdeki cari fiyattan ödemektedir. Bu abonelerle ön ödemeli sayaç kullanıcıları arasında eşitsizlik ortaya çıkmaktadır. Düzenlemenin temel amacı aboneler arasında adaletin sağlanmasıdır. 

“Bu idari düzenleme sırasında abone ve dağıtıcı şirketin kazanç ve kayıplarının dengelenmediği, sadece şirketin olası kayıplarının dikkate alındığı” iddiası gerçeklere aykırıdır. 



Nitekim bir yıllık uygulama sonuçları düzenlemenin adil olduğunu ortaya koymuştur. Bir yıllık uygulama sonuçlarına göre; fiyat değişiminden dolayı tüketicilere tahakkuk ettirilen ilave miktarı 12,7 milyon TL iken, tüketiciler lehine tahakkuk ettirilen tenzil miktarı 21,2 milyon TL olmuştur. Konjonktürel şartlar gereği sistem tüketici lehine sonuçlar vermiştir.

Kaldı ki, dağıtım şirketi açısından bu uygulama nedeniyle herhangi bir gelir ya da gider de oluşmamaktadır. Doğal gazın tüketildiği dönemdeki fiyata bağlı olarak, doğal gaz tedarikçisine eksik ödenen tutar tüketiciye iade edilmekte,  ilaveler ise tüketicilerden tahsil edilmeden önce tedarikçiye ödenerek, iade ve tahsilat işlemleri ise ilk gaz alımında gerçekleşmektedir. Henüz gaz alımı yapmadığı için tüketiciye iade edilememiş tutar 326 bin TL olup, buna karşılık tedarikçiye ödendiği halde tüketiciden tahsil edilmemiş tutar 3,8 milyon TL’dir.

Görüldüğü üzere;

- Faturalama konusunda doğal gaz tüketicileri arasındaki eşitsizlik ortadan kaldırılmıştır.
- Abone ve dağıtım şirketinin kazanç ve kayıpları dengelenmiştir.
- Adil ve hakkaniyetli faturalandırma yapılması sağlanmıştır.
- Yönetmelik öncesi satın alınmış gaz bu düzenlemeden etkilenmemektedir.
- Tüketicilerin mevcut kazanılmış hakları korunmaktadır.
- Şirketler uygulama konusunda serbest değildir, yöntem Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun onayına tabidir.

Doğal Gaz Sayaçlarının Mülkiyeti Dağıtım Şirketlerine Aittir

Yukarıda da ifade edildiği üzere, 1996 yılında alınan EGO İdari Encümen kararı ile o güne kadar alınmakta olan katılım ve güvence bedellerinin kaldırılarak, yeni abonelerden 300 Dolar tutarında abone ücreti alınmasına, alınan abonelik ücretinin ise her ne şekilde olursa olsun iade edilmemesine karar verilmiştir. Alınan bedel sayaç bedeli değil, abone ücretidir. 

O dönemde doğal gaz dağıtım hizmetlerini sunan büyükşehir belediyeleri de benzer uygulamalar yapmış ve 200-240 Dolar arasında abone ücretine ilave olarak faturalı sayaç kullanılması nedeniyle güvence bedeli tahsil etmişlerdir. 

Dolayısıyla diğer şehirlerdeki tüketiciler, tercih edilen sistem gereğince, başlangıçta abone bağlantı bedeliyle birlikte güvence bedeli ödeyerek daha uzun ömürlü, düşük maliyetli ve konforlu bir ödeme sistemi ile doğal gaz kullanagelmişlerdir.


2001 yılında EPDK’nun kurulmasından sonra yapılan mevzuat düzenlemeleri ile abone ücreti, “abone bağlantı bedeli” olarak tanımlanmıştır.  3 Kasım 2002 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 4/5 maddesi ile Abone Bağlantı Bedelinin, “Sayaç dâhil dağıtım şebekesinin abone iç tesisatına bağlantısı için gereken proje, işçilik, malzeme, kontrol ve onay harcamalarının abone başına düşen payını ifade eden ve ilgili aboneden tahsil edilecek sabit bedeli,” ifade ettiği belirtilmiştir. 

Aynı Yönetmeliğin 36/4 maddesi ile de abone bağlantı bedelinin, ilk defa doğalgaz bağlanan bir daire/ev için bağlantı anlaşmasının imzalanması sırasında bir defaya mahsus ve iade edilmemek üzere tahsil edileceği düzenlenmiştir.

Yönetmeliğin 40’ncı maddesi ise sayaçların dağıtım şirketinin mülkiyetinde olduğunu ve abone bağlantı bedeli dışında hiçbir bedel alınmadan (zira bu bedel sayaç bedelini de içermektedir.) dağıtım şirketince temin edilerek sisteme dâhil edileceğini,sonraki yıllarda sayaç kaç defa değiştirilirse değiştirilsin (sayacın fiziki zarar görmesi durumu hariç) ilave bir sayaç bedeli alınmayacağını düzenlemiştir.

Dolayısıyla “Yönetmeliğin 4/5 maddesinin sonradan değiştirildiği” iddiası gerçek dışıdır. Sayacın abone bağlantı bedeline dâhil olduğu ve abone bağlantı bedelinin iade edilmeyeceği 2002 yılından günümüze kadar mevzuatta yerini almıştır. 

EGO İdari Encümeni kararıyla tahsil edilmiş olan abone ücretinin iadesine ilişkin açılan davalar reddedilmiş, Yargıtay kararı ile de iade edilmeyeceği hükme bağlanmıştır.

Şirketimiz doğalgaz dağıtım hizmetini, konusunda uzman çalışanlarla, tüm süreçleri mevzuat ve standartlara uygun olarak sunmakta olup müşteri memnuniyetini ön planda tutmakta, tüm Ankara Halkını doğal gaz kullanımı ile ilgili sürekli ve eksiksiz bilgilendirmektedir. Tüketiciler tarafından bilgi istenilen teknik/hukuki hususlarda, doğrudan hizmet sunan kuruluş olarak yargı yoluna gidilmesine gerek kalmaksızın en kısa sürede, en az maliyetle sorunun çözülmesini sağlamak temel hedefimizdir.